#నక్సల్ అగ్రనాయకుల లొంగుబాట్లు: భారత రాజకీయాల్లో కొత్త మలుపు?
ఈ మార్పు దేనికి సంకేతం ?
పై చిత్రము లో తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంతరెడ్డి సమక్షం లో లొంగిపోయిన నక్సల్స్ నేతలు.
ఇటీవలి కాలంలో నక్సల్ వర్గానికి చెందిన అగ్రనాయకులు వరుసగా ప్రభుత్వానికి లొంగిపోవడం దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. ముఖ్యంగా CPI (Maoist) వంటి సంస్థలతో దశాబ్దాలుగా అజ్ఞాత జీవితం గడిపిన నేతలు ఈ నిర్ణయం తీసుకోవడం ఒక చారిత్రాత్మక పరిణామంగా భావిస్తున్నారు. 40 సంవత్సరాల పాటు అరణ్యాలలో సాయుధ పోరాటం నడిపిన నాయకత్వం అకస్మాత్తుగా ప్రధాన ప్రవాహంలోకి రావడం వెనుక భద్రతా, రాజకీయ, సామాజిక కారణాల సమ్మిళిత ప్రభావం ఉంది.
# భద్రతా ఒత్తిడి మరియు ఆపరేషన్ల ప్రభావం
గత దశాబ్దంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కలిసి మావోయిస్టులపై కఠిన చర్యలు చేపట్టాయి. ముఖ్యంగా CRPF మరియు ప్రత్యేక దళాలైన Greyhounds ఆధునిక సాంకేతికత, ఖచ్చితమైన ఇంటెలిజెన్స్ ఆధారంగా ఆపరేషన్లు నిర్వహించాయి. ఈ చర్యల వల్ల అగ్రనాయకుల సంచారం, కమ్యూనికేషన్, లాజిస్టిక్స్ నెట్వర్క్ బలహీనమయ్యాయి. నిరంతర ఒత్తిడి, ఆరోగ్య సమస్యలు, వయస్సు పెరగడం వంటి అంశాలు కూడా లొంగుబాట్లకు దారితీసిన కీలక కారణాలు.
# తెలంగాణలో మార్పు: వ్యూహాత్మక వెనకడుగు?
తెలంగాణలో 1990–2000 మధ్య నక్సలిజం బలంగా ఉండేది. అప్పట్లో People's War Group ప్రభావం గణనీయంగా కనిపించింది. అయితే తరువాత అది CPI (Maoist)లో విలీనం అయింది. రాష్ట్ర ఆవిర్భావం (2014) తరువాత అభివృద్ధి, సంక్షేమ పథకాలు, గిరిజన ప్రాంతాల్లో రహదారులు, విద్యా–ఆరోగ్య సదుపాయాలు పెరగడంతో మావోయిస్టు మద్దతు తగ్గింది. లొంగుబాటు ప్యాకేజీలు, పునరావాస అవకాశాలు కూడా ఆకర్షణీయంగా మారాయి. ఫలితంగా తెలంగాణలో మావోయిస్టు సంస్థాగత బలం గణనీయంగా క్షీణించింది.
# ఛత్తీస్గఢ్లో పరిస్థితి ఎలా ఉంది?
ప్రస్తుతం మావోయిస్టు ప్రభావం ఎక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రం Chhattisgarh. దండకారణ్య అరణ్య ప్రాంతాల్లో భూహక్కులు, గిరిజన సమస్యలు ఇంకా సున్నితంగానే ఉన్నాయి. కేంద్ర హోం వ్యవహారాల శాఖ అయిన Ministry of Home Affairs ప్రకారం, “Left Wing Extremism” ప్రభావిత జిల్లాల సంఖ్య తగ్గుతున్నప్పటికీ, పూర్తిగా సమస్య పరిష్కారం కాలేదు. భద్రతా చర్యలు తీవ్రతరం కావడం వల్ల అగ్రనాయకత్వం దెబ్బతిన్నా, మూల సమస్యలు పరిష్కారం కానంతవరకు ఉద్యమం పూర్తిగా అంతరించిపోతుందని చెప్పడం కష్టం.
# జాతీయ రాజకీయాలపై ప్రభావం
నక్సల్ అగ్రనాయకుల లొంగుబాటు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి రాజకీయంగా బలం ఇస్తుంది. భద్రతా విధానాలు ఫలిస్తున్నాయనే వాదనను బలపరచడానికి ఇది ఒక ఉదాహరణగా మారుతుంది. అదే సమయంలో ఎడమపక్ష రాజకీయ పార్టీలైన Communist Party of India మరియు Communist Party of India (Marxist)కు ఇది ఒక ఆత్మపరిశీలన సమయం. గ్రామీణ అసమానతలు, గిరిజన హక్కులు వంటి అంశాలను ప్రజాస్వామ్య మార్గంలో మరింత బలంగా తీసుకెళ్లాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
# గిరిజన రాజకీయాల భవిష్యత్తు
సాయుధ ఉద్యమం బలహీనపడితే, ప్రధాన రాజకీయ పార్టీలు గిరిజన ప్రాంతాల్లో నేరుగా అభివృద్ధి అజెండాతో ప్రవేశించే అవకాశం ఉంది. భూహక్కుల అమలు, అరణ్య హక్కుల చట్టం అమలు, స్థానిక ఉపాధి అవకాశాలు ఎన్నికల ప్రధాన అంశాలవుతాయి. అయితే అభివృద్ధి ఫలితాలు నేలమీదికి చేరకపోతే అసంతృప్తి వేరే రూపంలో వ్యక్తమయ్యే అవకాశం ఉంది.
ముగింపు
నక్సల్ అగ్రనాయకుల లొంగుబాటు భారత రాజకీయాల్లో ఒక ముఖ్య మలుపు. ఇది కేవలం భద్రతా విజయమే కాకుండా, సామాజిక–రాజకీయ మార్పుల సూచిక. అయినప్పటికీ దీర్ఘకాలిక శాంతి కోసం అభివృద్ధి, న్యాయం, గిరిజన స్వయంపాలన, భూహక్కుల పరిరక్షణ వంటి అంశాలపై సమగ్ర దృష్టి అవసరం.
మొత్తానికి, ఈ పరిణామం భారతదేశంలో సాయుధ పోరాటం నుండి ప్రజాస్వామ్య ప్రధాన
ప్రవాహం వైపు మార్పు జరుగుతున్న సంకేతంగా భావించవచ్చు.
-----పెండ్యాల వాసుదేవ రావు
